Breinleren regel 6: Zintuiglijk rijk

Door: Anoeska Vellekoop

John Medina, moleculair bioloog, heeft in 2008 het boek Brain rules geschreven. Breinregels zijn regels die aantoonbaar zijn vastgesteld door wetenschappers, die uitleggen hoe de hersenen werken en hoe dit het leerproces van mensen beïnvloedt.

Gerjanne Dirksen heeft het BCL (Brein Centraal Leren) model ontwikkeld. Dit is een praktisch model gebaseerd op zes principes. Hoe beter opleiders deze principes toepassen in hun lessen, hoe beter leerlingen leren. Geen intuïtief lesgeven dus, maar lesgeven gebaseerd op onderzoek naar de werking van het brein. De breinprincipes op een rij: Herhalen -  Focus - Voortbouwen - Creatie  - Emotie – Zintuiglijk rijk.

In eerdere blogs besteedden we aandacht aan de breinprincipes ‘Herhalen’, ‘Focus’, ‘Voortbouwen’ en ‘creatie’. In dit vijfde artikel over breinleren neem ik één van de andere zes principes van breinleren onder de loep, namelijk het onderwerp ‘Zintuiglijk rijk’.

Wat muziek kan doen

Herken je dat? Je bent ergens mee bezig, maar hoort een bepaald nummer en vervolgens zit je ineens op een heel andere plaats of in een heel andere tijd. Een bepaald nummer kan gevoelens en gedachten uit heel andere tijden terugbrengen alsof je er weer middenin zit. Zo zijn er nummers die mij terug doen denken aan vakanties, andere nummers doen me denken aan bepaalde mensen en weer andere nummers brengen me terug naar mijn eerste schoolfeest en verliefdheden. Wanneer ervaringen verbonden zijn aan je zintuigen, worden ze intenser en onthoudt je ze vaak beter. Zo werkt dit ook met leren.

Spreken, horen, bewegen en meer

Met de breinregel zintuiglijk rijk bedoelen we dat wanneer ervaringen verbonden zijn aan meerdere zintuigen, de intensiteit ervan versterkt en de ervaringen zo beter onthouden worden. Door tijdens het leren meerdere zintuigen te betrekken, gaat het leren voor je studenten dus gemakkelijker. Denk hierbij aan het volgende:

  • Zien
  • Horen
  • Spreken/ proeven
  • Voelen
  • Bewegen
  • Ruiken

Een aantal ideeën

Hoe kun je verschillende zintuigen nu betrekken bij je lessen? Laat je studenten zaken hardop herhalen, dingen op papier zetten, tekeningen maken bij het onderwerp, filmpjes kijken, geluidsopnamen luisteren, etc. Ik geef jullie hierbij nog een paar concrete ideeën, geschikt voor in het klaslokaal maar ook in de online les!

  • Breng je leerlingen letterlijk in beweging tijdens de les. Zo kun je dit in een klaslokaal doen door leerlingen zaken rondom een thema op posters op te laten schrijven, de groep vervolgens in tweeën te verdelen, waarna de ene helft bij zijn/haar poster staat om toelichting te geven, en de andere helft langs de posters kan lopen. Zo creëer je beweging omdat de leerlingen én iets opschrijven, én erna gaan rondlopen. Online kun je verschillende lege sheets klaarzetten waarop elke leerling iets op kan schrijven, waarna ze dit in subgroepjes kunnen bespreken.
  • Een ander idee is het zoeken van een voorwerp. Zo is het een ontzettend leuke kennismakingsoefening wanneer je leerlingen van je online les de opdracht geeft om een onderwerp te zoeken wat hen typeert, te laten zien in de camera en er iets over te vertellen. Of je vraagt deelnemers aan een cursus voor professionals om een korte online rondleiding op de werkplek!
  • Laat leerlingen het thema van de les omzetten in een tekening en vervolgens toelichten aan de andere leerlingen. Bij het tekenen worden meerdere zintuigen betrokken, waarna ze ook de tekeningen van anderen bekijken en de toelichting horen. Dit kan klassikaal én online.
  • Bekijk samen een filmfragment van een casus, laat leerlingen er vragen bij beantwoorden en ga er vervolgens samen over in gesprek of discussie.
  • Haal een expert of een ervaringsdeskundige in de klas, en laat die persoon zijn/haar verhaal doen! Dit kan natuurlijk klassikaal, maar online is dit misschien nog makkelijker, omdat de persoon vanuit huis kan vertellen over zijn/haar ervaringen.
  • Soms kan het fijn zijn om, wanneer leerlingen zelf aan de slag gezet worden, zacht een achtergrondmuziekje aan te zetten. Let erop dat het niet te veel mag afleiden. Er zijn tegenwoordig erg leuke afspeellijsten te vinden op bijv. Spotify of Youtube met het thema ‘focus’ of ‘study’. Niet iedereen vind dit fijn, dus bespreek het altijd even, maar voor sommige mensen kan de muziek ondersteunen in het leren. De emoties die vrijkomen bij het luisteren naar muziek, kunnen er namelijk voor zorgen dat de stof beter onthouden wordt.
  • Het is altijd goed om regelmatig een pauze in te zetten. Laat de leerlingen even een rondje lopen of wat te drinken halen.

Heb je zelf leuke ideeën? Laat het ons weten! We delen het graag op onze website en in onze community.


Laat je opmerking achter!

Let op, wij checken altijd even je bericht voordat we deze plaatsen.