Breinleren Regel 1: Herhalen!

Posted by on

Door: Hester Hooijen 

Recent ben ik naar een congres geweest over het tienerbrein, gebaseerd op het breinleren. Thema: Hoe werkt het brein en hoe richt je het onderwijs in als je hier rekening mee wilt houden? Onderwijs inrichten op basis van wetenschappelijk onderzoek dus.

Heel eerlijk heb ik op het congres niet veel nieuws gehoord. Want termen als ‘metacognitie’ en ‘inhibities’ ken ik nog uit mijn tijd als psychologie-student en  geloof mij .. das al heel wat jaartjes geleden. En dat je in het onderwijs veel  moet herhalen, slaap belangrijk is en stress van invloed is op het leren .. ik dacht eerlijk dat dit gemeengoed was, niet alleen in de psychologie maar juist ook in het onderwijs. Blijkbaar is dit dus nog niet het geval!

Maar net als veel andere docenten en trainers op het congres wel weer even op scherp gezet. En het heeft mij zeker getriggerd om in het fenomeen ‘Breinleren’ te duiken.  Daarom zal ik komende tijd regelmatig een van de breinleer-principes toelichten in een artikel. Te beginnen met het principe Herhalen.

John Medina, moleculair bioloog. Medina heeft in 2008 het boek Brain rules geschreven.  Het zijn regels die aantoonbaar zijn vastgesteld door wetenschappers. Geen intuïtief lesgeven dus maar lesgeven gebaseerd op onderzoek naar de werking van het brein. In deze video legt Medina kort het belang uit van de werking van het brein. https://vimeo.com/5083622

Gerjanne Dirksen heeft het BCL model ontwikkeld. Dit is een praktisch model gebaseerd op zes principes. Hoe beter onderwijzers deze principes toepassen in hun lessen, hoe beter leerlingen leren. Deze breinprincipes op een rij: Herhalen -  Focus - Voortbouwen - Creatie - Emotie - Zintuiglijk rijk.

Vandaag bespreken we wellicht de bekendste breinregels: Herhalen. Waarom is dit belangrijk en hoe hou je hier als (LOL)trainer of docent rekening mee?

Herhalen is één van de belangrijkste manieren om te leren en kennis en ervaring op te slaan. Herhalen is niet alleen het “stampen” van feiten om iets te onthouden -zoals veel van ons dat ooit gedaan hebben.

Herhalen betekent eenzelfde onderwerp op verschillende manieren steeds weer opnieuw onder de aandacht brengen zodat er in de hersenen nieuwe blijvende verbindingen ontstaan. Hoe vaker verbindingen in de hersenen worden geactiveerd hoe beter en sneller deze kennis geactiveerd wordt.

Hermann Ebbinghaus was een Duits psycholoog, pionier in het leerpsychologisch onderzoek in de 19e eeuw. Zijn onderzoek naar de vermogens van het menselijk geheugen leidde tot de zogenaamde vergeetcurve. Deze curve beschrijft welk percentage geleerde kennis mensen nog kunnen reproduceren, afgezet tegen de tijd. (bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Hermann_Ebbinghaus)

In een aantal wetenschappelijk opgezette experimenten heeft Ebbinghous  aangetoond dat:

  1. Het vergeten in het begin snel verloopt daarna eerder vlak. Het is zelfs zo dat studenten al na 24 uur 80% van het geleerde zijn vergeten!

  2. Bij “zinloos” materiaal daalt de vergeetcurve veel dieper en sneller. Bij zinvolle, of emotioneel belangrijke informatie, blijft de curve hoger.

  3. Bij sommige mensen verloopt de vergeetcurve gunstiger voor visueel aangeboden materiaal, bij anderen voor auditief materiaal.

Wat betekent dit voor het lesgeven?

Gelukkig zijn er verschillende acties die je als -online- docent kunt ondernemen om cursisten te helpen het reeds geleerde niet te vergeten:

  • Maak bij nieuw lesstof het materiaal zo zinvol mogelijk (eerst begrijpen, verbanden leggen dan pas inprenten. Betrek de deelnemers door hen via de chat/mic over hun eigen ervaringen te laten vertellen, en vanuit hun eigen referentiekader mee te laten denken (“wie heeft er ervaring met..? Waarom is dit onderwerp voor jullie belangrijk?”).

  • Spendeer relatief meer tijd aan het herhalen/verwerken van reeds bestudeerde lesstof dan aan uitleggen van nieuwe onderwerpen!  Mijn ervaring is dat studenten met nieuwe lesstof (NA een goede introductie zie eerste punt) vaak goed zelf uit de voeten kunnen. Belangrijker is ervoor te zorgen dat ze het na 1 keer lezen niet weer vergeten.

  • Herhaal reeds behandelde lesstof vooral in het begin regelmatig. Start de les bijvoorbeeld met een aantal quizvragen, laat cursisten antwoorden op open vragen via chat of microfoon (Pietje, wat was ook al weer…”). . Het is gebleken dat de tussenliggende periodes steeds langer kunnen zijn, in het begin wordt het netwerk gevormd en later onderhouden. Herhaal na 10 minuten, na 1 uur, na 1 dag, na 1 week na 1 maand en na 6 maanden.

  • Gebruik naast gesproken tekst ook visueel materiaal (schema’s, filmpjes, whiteboard).

  • Neem regelmatig een pauze.

Nog een tip om je cursisten mee te geven:

Uit onderzoek is tot slot gebleken dat slaap een positieve invloed heeft op leren. De hersenen kunnen niet contant nieuwe informatie verwerken maar hebben regelmatig rust nodig om. Een paar uur slapen, maar ook een powernap of zelfs een pauze geeft het actieve gedeelte van je hersenen tijd om het geleerde te verwerken Daarnaast wordt tijdens de slaap het geleerde van die dag nogmaals herhaald en op deze manier worden de neurale netwerken extra versterkt.

Volgende keer besteed ik hier aandacht aan het 2e breinprincipe: Focus.

← Older Post Newer Post →



Leave a comment

Please note, comments must be approved before they are published