Prestatiedruk bij jongeren met en zonder autisme

Afgelopen weekend was de 38e editie van de Marathon van Rotterdam. Het hele weekend stond in het teken van hardlopen, presteren, zweten, doorzetten, aanmoedigen en uiteindelijk vol trots de finish op de Coolsingel bereiken. 14.000 lopers gingen de uitdaging aan. Een enorme druk die op je schouder ligt. Een druk naar jezelf toe, dat je het moet en zal halen na maanden trainen; een druk naar de mensen in je omgeving, om straks niet te hoeven vertellen dat je het niet gehaald hebt; een druk naar de duizenden mensen langs de kant, om je niet te laten kennen terwijl zij klappen en juichen voor jou. Het is naast een onwijze lichamelijke inspanning, ook een emotioneel rollercoaster.

Prestatiedruk kan positief zijn. Het motiveert om door te gaan als je eigenlijk niet meer kan, niet op te geven, waardoor je uiteindelijk je doel bereikt. Je haalt er misschien juist wel voldoening uit.  Maar prestatiedruk is ook negatief. Het gevoel je zo te moeten bewijzen en dan misschien toe te moeten geven dat het je niet is gelukt, terwijl je weet dat dit wel van je werd verwacht.

En het speelt natuurlijk niet alleen in de sportwereld. Er heerst momenteel een enorme prestatiedruk in de maatschappij, vooral onder jongeren. Vorige week publiceerde LINDANieuws nog een artikel over studenten die gebukt gaan onder de prestatiedruk en te kampen hebben met ernstige depressie- en angstklachten. De oorzaak: prestatiedruk. “Denk daarbij aan algemene angstklachten als somberheid, verandering in energieniveau, eet- en slaappatroon. Dopmeijer stelt dat steeds meer jongeren gebukt gaan onder deze mentale druk, waardoor het urgente probleem volgens haar snel moet worden aangepakt. “Het is echt zorgelijk”.”(Van Wijnen, 2018).

Maar wat doet die presentatiedruk voor jongeren met autisme?

Kinderen en jongeren met autisme hebben meer dan gemiddeld last van faalangst en hebben vaker een negatief zelfbeeld (Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie, z.d.). De sociale prestatiedruk brengt deze faalangst teweeg, soms chronisch en ernstig, of verergert deze. Daarnaast zijn mensen met autisme gevoeliger voor ‘overbelasting’. Als er teveel van hen wordt gevraagd, zijn zij de eersten die hier de gevolgen van merken, en tevens erger dan gemiddeld.

Het is van groot belang dat we ons bewust zijn van deze prestatiedruk die jongeren, met én zonder autisme, voelen. Onbewust doen we allemaal in bepaalde mate mee met het opleggen van de prestatiedruk in de maatschappij, maar we weten nu wat de gevolgen ervan kunnen zijn.. Het afstemmen van de verwachtingen op de capaciteiten van de jongere, het niet vergelijken van zijn/haar prestaties van dat van een ander en inspanningen belonen in plaats van enkel de prestaties: het zijn tips die al kunnen helpen bij het voorkomen dat de jongere de prestatiedruk voelt (JMOuders, z.d.). Het lijkt misschien vanzelfsprekend, maar niets is minder waar. En bij jongeren met autisme zijn deze aspecten misschien wel nóg belangrijker. Erkenning en vertrouwen.

Meer weten over autisme? Kijk eens rond op onze Autisme Academy.

Door: Study2Go.

Bronnen:

JMOuders (z.d.). Faalangst en prestatiedruk. Geraadpleegd via https://www.jmouders.nl/school/gedrag-op-school/faalangst-en-prestatiedruk

Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie (z.d.). Autismespectrumstoornissen bij kinderen en adolescenten. Geraadpleegd via  https://www.kenniscentrum-kjp.nl/ouders/Stoornissen-1/Autisme-spectrum-stoornissen-1/Inleiding-4             

Van Wijnen, M. (2018, 7 april). Studenten gaan gebukt onder prestatiedruk: één op de vijf heeft zelfmoordgedachten. LINDANieuws. Geraadpleegd via https://www.lindanieuws.nl/nieuws/krantentip/studenten-gaan-gebukt-onder-prestatiedruk/